Trong khuôn khổ Festival Thăng Long – Hà Nội lần thứ II năm 2026, Văn Miếu – Quốc Tử Giám sẽ trở thành một trong những không gian hoạt động nổi bật với chuỗi chương trình kéo dài từ ngày 11 đến 19/9. Từ áo dài, hội họa, điêu khắc, trống truyền thống, thư pháp đến nghệ thuật trình diễn và mapping, mỗi hoạt động mở ra một cách tiếp cận khác nhau đối với di sản Thăng Long – Hà Nội.

Là một trong những biểu tượng tiêu biểu của truyền thống văn hiến và hiếu học Việt Nam, Văn Miếu – Quốc Tử Giám từ lâu không chỉ là điểm tham quan lịch sử mà còn là nơi diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, giáo dục và sáng tạo của Thủ đô.

Trong Festival Thăng Long – Hà Nội 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản – Heritage Flow”, không gian này tiếp tục được khai thác theo hướng kết nối bảo tồn với sáng tạo. Di sản được đưa đến gần công chúng thông qua nhiều loại hình, từ trưng bày truyền thống đến nghệ thuật đương đại và công nghệ trình diễn.

Mở đầu chuỗi hoạt động là trưng bày “Nét Hà Thành”, diễn ra từ ngày 11 đến 19/9 tại khu vực Hồ Văn. Thông qua câu chuyện về sự thay đổi của áo dài qua các thời kỳ, chương trình gợi lại những lớp ký ức về đời sống, thẩm mỹ và phong cách của người Hà Nội. Ở đây, áo dài không chỉ được nhìn như một trang phục truyền thống mà còn trở thành phương tiện phản ánh những chuyển động của xã hội và thị hiếu qua từng giai đoạn. Sự kết hợp giữa không gian di sản và hình thức trưng bày cũng giúp công chúng có thêm một cách tiếp cận gần gũi với nét thanh lịch đặc trưng của Hà Nội.

Từ 12 đến 19/9, hoạt động “Nét Kinh Kỳ – Tranh & Tượng” tiếp tục mang đến một góc nhìn khác về Thăng Long – Hà Nội thông qua hội họa và điêu khắc. Những tác phẩm được giới thiệu trong chương trình khai thác hình ảnh thành phố, con người, ký ức và đời sống dưới nhiều góc độ nghệ thuật khác nhau.

Khi mỹ thuật đương đại xuất hiện trong một không gian có chiều sâu lịch sử như Văn Miếu – Quốc Tử Giám, sự kết hợp này tạo ra một cuộc đối thoại thú vị giữa những giá trị được trao truyền từ quá khứ với cách cảm nhận, biểu đạt của nghệ sĩ hôm nay.

Một điểm nhấn khác diễn ra từ 14 đến 19/9 là trưng bày “Nhất Trống – Tiếng vang Di sản”. Chương trình giới thiệu những bộ trống truyền thống đến từ nhiều vùng văn hóa, trong đó có trống Đọi Tam của miền Bắc, sản phẩm của nghệ nhân Đặng Minh Tâm ở Tây Nguyên và trống đến từ Long An ở miền Nam. Thông qua hoạt động này, công chúng không chỉ quan sát hình thức của trống mà còn có cơ hội hiểu thêm về kỹ thuật thủ công, vai trò của âm thanh trong sinh hoạt văn hóa và quá trình gìn giữ nghề qua nhiều thế hệ.

Từ 15 đến 19/9, chương trình “Nét chữ An nhiên” mang nghệ thuật thư pháp đến gần hơn với khách tham quan Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Hoạt động có sự tham gia của các câu lạc bộ và người thực hành thư pháp, kết hợp giữa trưng bày, giao lưu và trình diễn trực tiếp. Bên cạnh việc thưởng lãm tác phẩm, công chúng có thể quan sát quá trình hình thành từng nét chữ và cảm nhận sự kết hợp giữa thư pháp với âm nhạc dân tộc.

Một trong những chương trình nghệ thuật đáng chú ý tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám là “Khai Văn”, diễn ra tối 12/9 tại Vườn Giám. Chương trình lấy cảm hứng từ truyền thống hiếu học và triết lý đạo học của người Việt, triển khai nội dung theo năm lớp ý niệm: Khai Tâm – Khai Trí – Khai Chí – Khai Nghiệp – Khai Sáng. Qua đó, câu chuyện về giáo dục không chỉ được đặt trong phạm vi học vấn mà còn mở rộng đến việc hình thành nhân cách, nuôi dưỡng ý chí, phát triển năng lực và tinh thần cống hiến.

Ngày 16/9, chương trình mapping Quốc Tử Giám “Trường Đại học đầu tiên” mang đến một hình thức trải nghiệm khác khi sử dụng công nghệ để kể câu chuyện về lịch sử giáo dục và văn hóa Thăng Long – Hà Nội. Thông qua hình ảnh, ánh sáng và hiệu ứng trình chiếu, những nội dung lịch sử được chuyển tải bằng ngôn ngữ trực quan hơn, tạo thêm khả năng tiếp cận đối với nhóm công chúng trẻ.

Mỗi chương trình khai thác một lát cắt riêng nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: đưa những giá trị truyền thống ra khỏi trạng thái tĩnh để tiếp tục được cảm nhận, diễn giải và sáng tạo trong đời sống đương đại.

Qua chuỗi hoạt động của Festival Thăng Long – Hà Nội 2026, Văn Miếu – Quốc Tử Giám vì thế không chỉ được nhìn như một địa điểm lưu giữ ký ức lịch sử, mà còn cho thấy khả năng trở thành không gian văn hóa sáng tạo, nơi di sản có thể kết nối với thời trang, mỹ thuật, nghề thủ công, thư pháp, âm nhạc và công nghệ.

Chính sự gặp gỡ giữa quá khứ và những phương thức biểu đạt mới góp phần tạo thêm sức sống cho di sản, đồng thời mở rộng trải nghiệm văn hóa dành cho người dân và du khách trong hành trình khám phá “Dòng chảy di sản” của Festival Thăng Long – Hà Nội 2026.